Yola terk, imar planında yol, meydan, park veya yeşil alan olarak ayrılmış bir alanın, parselden ayrılarak kamuya bedelsiz veya bedelli olarak bırakılması işlemidir. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15. ve 16. maddelerine dayanır ve çoğu zaman yapı ruhsatı alabilmenin ön şartıdır.
İhdas ise bunun tersidir: imar planı değişikliği sonucu kapanan yol, fazlalık alan ya da kamuya ait tescil dışı bir kısmın, belediye adına tescil edilerek komşu parsele katılmasıdır. Her iki işlem de çoğunlukla tevhid veya ifrazla birlikte tek dosyada yürütülür.
Ortalama süre: 3–6 hafta (kurum onay süreleri dâhil) · Hizmet bölgesi: Bolu Merkez ve tüm ilçeler · Bilgi: 0555 014 9 014
Terk işlemi neden gereklidir?
İmar planı yapıldığında parselinizin bir kısmı yol veya yeşil alan olarak ayrılmış olabilir. Tapuda bu alan hâlâ size ait görünür, ancak fiilen kamuya ayrılmıştır. Belediye, yapı ruhsatı vermeden önce bu kısmın terk edilmiş olmasını ister. Terk yapılmadan:
- Yapı ruhsatı alınamaz,
- Parselin gerçek (net) inşaat alanı hesaplanamaz,
- İfraz ve tevhid dosyaları onaydan geçmez,
- Kat irtifakı kurulamaz.
Terk edilen alan karşılığında genellikle bedel ödenmez; buna karşılık geriye kalan net parsel üzerinden emlak vergisi ödenmeye başlanır ve parselin sınırları netleşir.
Yola terk süreci
- İmar durumu ve plan incelemesi: Planın hangi kısmı yola/yeşil alana ayırdığı, yol genişlikleri ve kamulaştırma sınırı belirlenir.
- Arazi ölçümü: Mevcut parsel sınırları ve terke konu alan hassas biçimde ölçülür.
- Terk haritasının hazırlanması: Terk edilecek alan, kalan net parsel, alan hesapları ve koordinat çizelgeleri düzenlenir.
- Kadastro kontrolü: Dosya teknik açıdan kontrol edilir.
- Belediye Encümeni kararı: Terk kararı alınır.
- Tapu tescili: Terk edilen alan kamuya, kalan kısım malik adına tescil edilir; yeni yüzölçümü tapuya işlenir.
İhdas işlemi nedir, nasıl yapılır?
İhdas, tescil harici bırakılmış ya da plan değişikliği ile kapanmış kamu alanlarının tapu kütüğüne kazandırılması işlemidir. En sık karşılaşılan örnek, imar planı değişikliğiyle kaldırılan bir sokağın, cephesindeki parsellere katılmasıdır.
İşlem sırası: plan değişikliğinin kesinleşmesi → ihdas haritasının hazırlanması → encümen kararı → alanın önce ilgili idare (belediye/hazine) adına tescili → satış veya tevhid yoluyla komşu parsele katılması. İhdas edilen alan için genellikle rayiç bedel üzerinden ödeme yapılır; bu bedeli ve kazanılacak inşaat hakkını önceden hesaplayarak işlemin sizin için kârlı olup olmadığını netleştiriyoruz.
Terk ve düzenleme ortaklık payı (DOP) ilişkisi
Yola terk ile 18. madde uygulamasındaki düzenleme ortaklık payı sıkça karıştırılır. Terk, tek parsel bazında ve malikin başvurusuyla yapılan bir işlemdir. DOP ise belediyenin resen yürüttüğü arazi ve arsa düzenlemesi kapsamında, düzenleme alanındaki tüm parsellerden orantılı olarak alınan ve azami %45 ile sınırlı olan kesintidir. Aynı parselden hem DOP alınıp hem de aynı amaçla yeniden terk istenemez; geçmişte kesinti yapılıp yapılmadığını kayıtlardan kontrol ederek mükerrer kayıp yaşamanızı önlüyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Yola terk edilen alan için bedel alabilir miyim?
İmar Kanunu 15 ve 16. madde kapsamındaki terkler kural olarak bedelsizdir. Ancak parselin terk edilecek kısmı, uygulanması gereken düzenleme ortaklık payı oranını aşıyorsa aşan kısım için kamulaştırma veya bedel talebi gündeme gelebilir. Bu durum dosya bazında değerlendirilir.
Terk yapmadan ruhsat alınabilir mi?
Genel kural olarak hayır. İmar planında kamuya ayrılmış alanı bulunan parsellerde belediye, terk işlemi tamamlanmadan yapı ruhsatı düzenlemez.
Terk sonrası emlak vergim değişir mi?
Evet. Terkten sonra tapuya işlenen yüzölçümü küçüleceği için beyanınızı güncellediğinizde emlak vergisi matrahınız da buna göre düşer.
İhdas ile arazi satın almak mantıklı mı?
Kapanan yolun parselinize katılması, çoğu zaman cephe ve taban alanı kazandırdığı için değerlidir. Ödenecek bedel ile kazanılacak inşaat hakkını karşılaştırarak karar vermenizi öneriyoruz; bu analizi sizin için yapıyoruz.
Yola Terk ve İhdas için bizimle çalışın
Ada–parsel bilgisini iletmeniz yeterli; kayıtları inceleyip işin kapsamını, gerekli belgeleri ve net fiyatı aynı gün size bildiriyoruz. Bolu Merkez ve tüm ilçelerde hizmet veriyoruz.